Wada wymowy - sposoby i ćwiczenia na zwalczanie

Wada wymowy - sposobów na jej zwalczenie jest mnóstwo. Wbrew dość powszechnej opinii, nie jest tak, że korzystać mogą z nich tylko dzieci, a dorosłym i tak nic nie dadzą. To mit, taki jak te o tym, że tylko młodzi mogą się nauczyć - dajmy na to - języków obcych. Starsi też mogą. Może tylko potrzebują trochę więcej wysiłku.

Jeśli ten post miałby prowadzić dokładnie od punktu A do Z, to musiałbym w tym miejscu podać jakąś encyklopedyczną definicję wady wymowy i napisać, jakie są jej przyczyny. To zrobiłem w innym poście, więc tam odsyłam. Tutaj skupię się tylko na tym, jakie są sposoby na przezwyciężenie wady wymowy.

Ćwiczenia związane z korekcją wady wymowy są czasochłonne. Efekty nie przyjdą od razu. Musisz pamiętać, że w Twoim mózgu złe wzorce są silnie zakorzenione. Aby te złe schematy zostały zastąpione przez prawidłowe musi upłynąć sporo czasu poświęconego na ćwiczenia.

Ćwiczenia poprawiające ogólną sprawność narządu mowy to: nadymanie policzków, wciąganie ust, zakładanie warg na siebie, zwijanie języka, dmuchanie balonów, wysuwanie żuchwy, mycie zębów językiem.

Powyższe ćwiczenia są ogólnymi ćwiczeniami poprawiającymi sprawność narządu mowy, co za tym idzie korygujące wady wymowy. Powinny być wykonywane przed lustrem.

Istnieją też ćwiczenia, które mają skorygować konkretną wadę - w tym przypadku najbardziej popularną, złą wymowę litery r:
- Przesuwanie językiem po zębach górnej szczęki od lewej do prawej i od prawej do lewej. Ważne jest, aby przy tym ćwiczeniu nie odrywać języka.
- Dotykanie językiem środka górnej szczęki  i próba mówienia: "brrrr", "grrrr"
- Wydajemy tak z siebie tak zwany "koński odgłos", "klekot"

Nie będę opisywać konkretnych ćwiczeń na inne wady, ponieważ zdaje mi się, że nie ma takiego zapotrzebowania - francuskie r jest zdecydowanie najczęstszym problemem, z jakim zgłaszamy się do logopedów. Jeśli chcesz porad odnośnie innych wad wymowy - pisz w komentarzu.

Wada wymowy i jej przyczyny

Wada wymowy, zaburzenia mowy, seplenienie - są to po prostu problemy z wymową, artykulacją. Objawia się tym, że narząd mowy jest niezdolny do prawidłowego wymawiania pewnej głoski lub ich szeregu. 

Co oznacza, że narząd mowy jest niezdolny do wymówienia głoski?
Oznacza to mniej więcej tyle, że język, żuchwa, wargi, zęby i podniebienie miękkie, biorące udział w artykulacji, nie są w stanie ułożyć się w taki sposób, aby daną głoskę, głoski lub wyraz wymówić w sposób wzorcowy.

Jakie są tego przyczyny?

Genetyka. Najczęściej genetyka odpowiedzialna jest za problemy z wadą wymowy. Najczęściej bezpośrednią przyczyną jest nieprawidłowa budowa lub obniżona funkcjonalność narządów, o których wspomniałem w poprzednim akapicie (język, żuchwa, podniebienie miękkie, zęby, wargi). Przyczyną może być też powiększenie trzeciego migdałka, choroba

Co jeszcze może być przyczyną wady wymowy?

Tak samo jak wada zgryzu, za wady wymowy mogą być odpowiedzialne problemy ze słuchem fizjologicznym oraz aspekty środowiskowego (zewnętrzne, niegenetyczne). W przypadku problemów ze słuchem fizjologicznym, oprócz problemów z samą artykulacją, dochodzi do trudności w doborze fonacji, intonacji. 

Jeśli chodzi o zewnętrzne czynniki wady wymowy, może być to chociażby permanentne zdrabniania wyrazów w rozmowie z dzieckiem, dawanie dziecku złych wzorców, zarówno przez rodziców, jak inne otaczające je osoby.

Oczywiście istnieją też wady wymowy, które nie polegają na złej artykulacji. Jedną z nich może być jąkanie.